Bác sĩ giật mình với hình ảnh gan biến dạng vì rượu

Những lá gan bị xơ hóa đều lỗ chỗ như tổ ong, không còn chức năng thải độc của một lá gan lại thêm nhiều biến chứng của bệnh này nguy cơ tử vong rất cao.

Bác sĩ giật mình vì lá gan xơ 

Cả cuộc đời gắn bó với chuyên ngành giải phẫu bệnh học, bác sĩ Đặng Thế Căn – Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện K trung ương cho biết những lá gan bị xơ, bị hủy hoại bởi bia rượu luôn khiến ông ám ảnh. Không phải ám ảnh vì sợ mà vì tác hại của bia rượu đã được tuyên truyền nhiều nhưng người dân thường bỏ qua, vẫn coi đó là đồ uống không thể thiếu hàng ngày.

Với các bác sĩ giải phẫu bệnh việc tiếp xúc với khối u hàng chục kg, với những lá phổi đen thui vì khói thuốc, những lá gan rỗng như tổ ong là chuyện hàng ngày. Tuy nhiên, bác sĩ Căn cho biết, nhìn cơ quan nội tạng bị thói quen sinh hoạt phá hủy, các bác sĩ giải phẫu lúc nào cũng lắc đầu tiếc nuối.

Trường hợp của bệnh nhân Vũ Văn Đẩu trú tại Thanh Oai, Hà Nội là điển hình. Ông Đẩu là người nghiện rượu nặng hơn chục năm nay. Ông Đẩu từng cấp cứu vì ngộ độc rượu tuy nhiên đâu vẫn vào đấy. Ông vẫn có thói quen uống rượu thay nước. Vợ con không mua rượu về nhà thì có tiền là ông lại ra quán mua 3000 đồng về uống. Không có rượu, ông Đẩu thấy nhạt mồm, nhạt miệng.

Gần đây, ông Đẩu mệt mỏi, chán ăn, bụng chướng và mắt vàng. Gia đình đưa đi viện, bác sĩ chẩn đoán xơ gan cổ chướng. Càng ngày, sức khỏe ông Đẩu càng kém vì chứng xơ gan và có dấu hiệu của suy gan.

Các bác sĩ đã làm phẫu thuật cắt bệnh phẩm đi làm xét nghiệm mô bệnh phẩm. Khi phẫu thuật, gan của ông Đẩu bị phá hủy lỗ chỗ, xơ hóa như tổ ong. Gan không còn đảm nhiệm được chức năng đào thải của mình. Bác sĩ cho biết trường hợp của ông Đẩu chỉ ghép gan mới có cơ hội sống. Tuy nhiên, ông đang có triệu chứng của suy thận kèm theo.

Bác sĩ Căn cho biết càng ngày càng có nhiều người bị xơ gan do rượu và những lá gan bị hủy hoại ghê gớm. Các bệnh nhân với lá gan đã hỏng chỉ có cơ hội sống kéo dài nhờ vào ghép gan. Tuy nhiên, ghép cả lá gan không phải ai cũng có cơ hội được ghép

Sau khi uống rượu, nồng độ cồn hấp thụ vào máu và vào các cơ quan nội tạng. Toàn bộ lượng máu ở đường tiêu hóa đều phải đi qua gan trước khi về tim. Vì vậy, gan là nơi tập trung nồng độ cồn cao nhất. 

Tỷ lệ ung thư hóa trên các mô gan xơ rất cao. Xơ gan do rượu diễn ra trong một thời gian dài, phát triển âm thầm. Đầu tiên gan sẽ bị nhiễm mỡ, viêm gan mạn tính rồi mới chuyển thành xơ gan. 

Đối với bệnh xơ gan, hiện nay không có biện pháp nào có thể phục hồi mà các bác sĩ thường điều trị tập trung vào việc làm chậm sự tiến triển của tổn thương gan và giảm nguy cơ biến chứng mà do xơ gan gây ra.

Trong đó đáp ứng giải quyết nguyên nhân và các triệu chứng của xơ gan như: thuốc kháng virus viêm gan, giải độc gan, các thuốc tăng cường chức năng gan, thuốc kích thích tạo mật, thuốc kiểm soát mỡ máu, chế độ dinh dưỡng phù hợp với bệnh nhân có chức năng gan kém…

Men gan tăng cảnh báo điều gì?

Men gan do tế bào gan sản xuất ra, khi tế bào gan chết đi do quá trình lão hóa thì có một lượng men gan được phóng thích vào máu ở nồng độ dưới 40U/l và chỉ số này gần như cố định ở người bình thường.

Men gan do tế bào gan sản xuất ra, khi tế bào gan chết đi do quá trình lão hóa thì có một lượng men gan được phóng thích vào máu ở nồng độ dưới 40U/l và chỉ số này gần như cố định ở người bình thường. Khi men gan tăng chứng tỏ có hiện tượng bất thường xảy ra đối với tế bào gan. Sự bất thường có thể xảy ra tạm thời nhưng cũng có thể là một mối nguy hiểm đe dọa đối với cơ thể nếu tế bào gan bị tổn thương.

Thông thường có 4 loại men gan (enzym) bao gồm: AST (Aspart transaminase) hay còn gọi là SGOT; ALT (Alanin transaminase) hay còn gọi là SGPT (Serum glutamic pyruvic transaminase); Alkaline phosphatase; GGT (Gama glutamyl transpeptidase). Trong 4 loại men gan thì AST (SGOT) và ALT (SGPT) đóng vai trò chủ yếu phản ánh tình trạng của tế bào gan.

Nguyên nhân gây men gan tăng

Có rất nhiều nguyên nhân làm cho men gan tăng. Sự gia tăng men gan có nghĩa là ở một chừng mực nào đó tế bào gan đã bị ảnh hưởng. Có thể là tế bào gan ảnh hưởng nhẹ (men gan tăng có tính chất nhất thời) nhưng cũng có thể men gan tăng có tính chất trường diễn hoặc tăng một cách đột biến chứng tỏ ở trong giai đoạn đó tế bào gan đang bị tổn thương.

Do viêm gan: Trong số các nguyên nhân gây tăng men gan thì viêm gan do virut là đáng sợ hơn cả. Viêm gan do virut có thể do virut viêm  gan A, B, C, E, D. Viêm gan cấp do virut hoặc bất kỳ nguyên nhân nào cũng làm cho men gan tăng cao đột biến. Nếu tăng từ 1 - 2 lần là ở mức độ nhẹ, từ trên 2 - 5 lần là tăng ở mức độ trung bình và tăng trên 5 lần là tăng ở mức độ nặng (bình thường AST ≤ 37U/l và ALT ≤ 40U/l  và GGT: nam 15 - 50 ≤ U/l và nữ: 7 - 32 ≤ U/l).

 

Tổn thương do virut là loại tổn thương rất nguy hiểm vì virut khi xâm nhập vào tế bào gan chúng nhân lên và làm hủy hoại tế bào gan (làm tan vỡ các tế bào gan mà chúng xâm nhập). Tế bào gan càng bị hủy hoại càng nhiều thì lượng men gan giải phóng ra càng nhiều. Cho nên trong các trường hợp viêm gan cấp tính hoặc viêm gan tối cấp hoặc ung thư gan thì lượng men gan tăng nhanh một cách đột biến có khi lên tới 5.000U/

Do uống rượu, bia: Một nguyên nhân thường gặp là men gan tăng do tác dụng của rượu, bia, đặc biệt là rượu, trong đó nguy hiểm nhất là rượu tự pha, tự nấu do chất độc hại cho gan nhiều sẽ làm tế bào gan bị tổn thương nặng hoặc bị hủy hoại tế bào gan cho nên men gan cũng tăng lên một cách đáng kể. Lượng men gan tăng trong máu người uống rượu tùy thuộc liều lượng rượu vào máu và chất lượng rượu. Lượng men gan trong máu do gan bị tổn thương bởi rượu thì loại AST thường tăng cao từ 2 - 10 lần trong khi đó lượng ALT tăng ít.

Do bệnh sốt rét: Men gan cũng có thể tăng cao trong bệnh sốt rét do ký sinh trùng sốt rét, đặc biệt là sốt rét ác tính vì tế bào gan, thận bị tổn thương hoặc các bệnh tắc đường mật do giun, viêm dạ dày cấp, sởi, viêm tụy cấp hoặc mạn tính.

Do bệnh về đường mật:

Men gan cũng có thể tăng trong các bệnh về đường mật (viêm đường mật, viêm túi mật, sỏi đường mật trong gan, teo đường mật bẩm sinh) hoặc áp-xe gan.

Do các bệnh lý khác: Người ta cũng thấy men gan có thể tăng trong các bệnh do ứ sắt, viêm gan tự miễn, bệnh lý tự miễn ở ruột non. Với một số thuốc dùng để điều trị một bệnh nào đó nhưng cũng có thể gây tác dụng phụ làm ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của tế bào gan hoặc gây ngộ độc tế bào gan làm xuất hiện viêm gan cấp tính do thuốc, ví dụ ngộ độc thuốc điều trị lao.

 

Trong trường hợp này men gan có thể tăng lên đến 3.000U/l. Hoặc một số người bệnh bị tăng mỡ máu (cholesterol, triglycerid) dùng thuốc giảm mỡ máu cũng có thể làm tăng men gan nhưng khi ngừng uống thuốc thì men gan trở về chỉ số bình thường. Tuy vậy có một số trường hợp tuy gan bị tổn thương nhưng men gan không tăng, ví dụ như viêm gan trên bệnh nhân có hội chứng urê huyết hoặc ở người chạy thận nhân tạo định kỳ.

Bệnh viêm gan B lây qua đường nào?

Bệnh viêm gan B là một trong những dạng bệnh gan do virus viêm gan siêu vi B gây ra.

Tại mỗi giai đoạn của bệnh viêm gan B sẽ có những triệu chứng khác nhau, đôi khi không rõ ràng. Thông thường, bệnh nhân sẽ có dấu hiệu như: sốt về chiều, vàng da hoặc vàng mắt, chán ăn, mệt mỏi, khó tiêu, sợ mùi thức ăn, nước tiểu màu sẫm,…

Những người có nguy cơ cao mắc bệnh viêm gan B là: Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ đang mang thai, nhân viên y tế và những người chích ma túy, xăm hình.

Khi bị viêm gan B không có hướng điều trị sớm, đúng phương pháp có thể dẫn tới viêm gan mãn tính, xơ gan và ung thư gan.

Có rất nhiều con đường dẫn tới viêm gan B. Tuy nhiên, bệnh viêm gan B không bắt nguồn do tiếp xúc gần với người mắc bệnh, không phải qua dùng chung cốc nước mà thường do:

Lây qua đường máu

Bệnh viêm gan virus B thường lây truyền qua đường máu như do: truyền máu, tiêm chích ma túy có dùng chung kim tiêm và phẫu thuật,… Ngoài ra, những nếu bạn dùng chung dao cạo râu hay bàn chải đánh răng, xăm hình,… cũng tăng nguy cơ nhiễm bệnh viêm gan B.

Lây truyền từ mẹ sang con

Bệnh viêm gan B lây qua đường nào? Câu trả lời chính xác cho bạn là lây qua chính người mẹ của mình! Bởi, theo các chuyên gia, khi phụ nữ mang thai bị nhiễm virus viêm gan B sẽ truyền sang chính bào thai của mình. Cụ thể, ở giai đoạn mang thai 3 tháng đầu, nguy cơ thai nhi lây viêm gan B từ mẹ là 1%, sang 3 tháng giữa, nguy cơ tăng 10% và đến giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ, khả năng con sẽ lây bệnh viêm gan B từ mẹ là 70%. Đặc biệt, nguy cơ lây bệnh viêm gan virus B từ mẹ sang con có thể lên tới 90% nếu không sử dụng bất cứ biện pháp bảo vệ nào sau sinh.

Lây qua đường tình dục

Một con đường nữa mà bệnh viêm gan B có thể xâm nhập vào cơ thể bạn đó là qua việc quan hệ tình dục ở người cùng giới hoặc khác giới.

Phòng bệnh viêm gan B có khó không?

Bệnh viêm gan B lây qua đường nào đã rõ. Bạn có thể phòng ngừa được bệnh viêm gan B. Để phòng ngừa bệnh viêm gan virus B cho bản thân và cho chính người thân trong gia đình mình, bạn nên:

+ Tiêm phòng viêm gan B khi chưa bị viêm dịch với lại virus này. Nếu mẹ bị viêm gan B thì trẻ sơ sinh cần được tiêm huyết thanh hoặc loại chống virus B ngay sau sinh.

+ Trường hợp viêm gan B mãn tính đang theo dõi thì cần tới cơ sở y tế thường xuyên để có xét nghiệm, siêu âm gan.

+ Không sử dụng vật dụng cá nhân chung với người khác như: bàn chải đánh răng, dao cậu râu, xăm hình,…

+ Trước khi kết hôn, vợ chồng cần phải xét nghiệm để biết có bị viêm gan B không, từ đó tiêm phòng kịp thời.

Hi vọng rằng, qua phân tích, chia sẻ ở trên đã giúp bạn nắm rõ được bệnh viêm gan B lây qua đường nào để từ đó có hướng phòng tránh cũng như phòng ngừa hiệu quả nhất!